Teklif, vergi indirimi hakkının kaldırılması ve SGK sağlık kurullarının yeni kriterleri nedeniyle emekli aylığı kesilen ya da emeklilik hakkını kaybeden binlerce engelliyi doğrudan ilgilendiriyor.

“Kazanılmış haklar ve sosyal devlet ilkesi korunmalı”

Teklifin genel gerekçesinde, 7538 sayılı Kanun’la getirilen yeni sistemin engelli bireyler için ağırlaştırılmış koşullar içerdiğine dikkat çekildi. 15–18 yıl sigortalılık süresi ile 3.700–4.100 prim günü gibi şartların zorlayıcı olduğu vurgulanan gerekçede, 15 Ocak 2025’ten sonra başvuranlar için önceki hakların korunmamasının Anayasa’nın hukuk devleti ve kazanılmış hakların korunması ilkeleriyle çeliştiği belirtildi. Gergerlioğlu, düzenlemenin amacının engelli vatandaşların emekliliğe erişimini kolaylaştırmak ve sistem değişikliği nedeniyle kesilen aylıkların iadesiyle sosyal devlet ilkesini güçlendirmek olduğunu ifade etti.

Bürokratik engellerin kaldırılması hedefleniyor

Kanun teklifinin madde gerekçelerinde öne çıkan başlıklar şöyle sıralandı:

Madde 1: Kontrol muayenelerinde engel oranı yüzde 40’ın üzerinde kalsa dahi, yeni engellilik derecesine göre prim ve yıl şartları sağlanamadığında aylığın kesilmesi uygulamasına son verilmesi amaçlanıyor. Engellilik hali devam eden bireylerin, kısmi sağlık değişiklikleri veya sistem farklılıkları nedeniyle aniden gelirsiz kalmalarının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Madde 2: Engellilik derecesinin tespiti ve rapor değerlendirme yetkisinin tamamen SGK sağlık kurullarına devredilmesinin yarattığı belirsizliklerin giderilmesi öngörülüyor. Daha önce yetkili hastaneler ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından onaylanmış rapor ve vergi indirimi belgelerinin SGK tarafından doğrudan kabul edilmesiyle, engelli vatandaşların tekrar rapor alma zorunluluğunun ortadan kaldırılması amaçlanıyor.

Madde 3: 15 Ocak 2025’ten sonra yaşlılık aylığı talebinde bulunan ve Ekim 2008 öncesi sigortalı olanların, vergi indirimi yoluyla elde ettikleri kazanılmış hakların korunması hedefleniyor. Mevcut düzenlemenin hukuki öngörülebilirliği zedelediği belirtilerek, bu kişilerin eski statüleri üzerinden emekli olabilmelerinin önü açılıyor.

Emekli engelliler için kritik düzenleme

Teklifte, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılması öngörülen değişikliklerle, prim gün sayıları ve aylık bağlama oranlarına ilişkin hükümler yeniden düzenleniyor. Ayrıca, geçici bir madde ile sigortalılık süresi ve engellilik derecesine göre kademeli emeklilik şartları netleştiriliyor.

Gergerlioğlu’nun teklifi, yürürlüğe girmesi halinde engelli emeklilerin aylıklarının korunmasını, kesilen aylıkların yeniden bağlanmasını ve emeklilik süreçlerindeki belirsizliklerin giderilmesini amaçlıyor. Teklifin TBMM’deki görüşmeleri yakından takip ediliyor.