Yaşlı tarihin kalbine uzanmış Ellerin Çarptığı ışığın yansıması Ve lahitlerin İnadına yaşadığı Antik mi adına bilinmez Ama ışık yurdu Işığın yurdu... Ve sakin akan hayat Bir o kadar dolu Tarihin kendisi Bugüne inat suskun Ne generaller Ne krallar Tarihin kuşağıyla sarıldılar Ve ne güneşler armağan edildi Komutan İskender’i uğurlar hala Gelinliğiyle İznik Hala nefesi berrak, Kararmayacak kadar derin Ve ayakta hala tarihin gladyatörü Eline taktığı beş kapılı kalkanını Gölüne siper eder İznik Dünya kültürünün eşsiz şehirlerinden İznik arkeolojik, sanatsal ve kültürel olarak tam bir dünya mirası.Tarihsel olarak baktığımızda bugün değerine layık olması gereken şehir hiç de haketmediği diyar olarak karşımızda.Kısaca tarihine baktığımızda Yunanlı kolonicilerin Kalkedon ve Byzanton’u kurdukları sıralarda Trakya’yı terkeden Bitinyalılar İstanbul Boğaz üzerinden göç ederek Anadolu’nun kuzaybatısındaki bu güzel verimli topraklara yerleştiler ve kendi adlarını verdiler.İ.Ö 4.yy sonlarına doğru Büyük İskender’in 323 de ölümünü izleyen karışık dönemde İskender’in generallerinden kendisini Asya’nın kralı ilan eden Antigonos kente ilk adını veriyor:Antigonia.301 yılında İskender’in başka generali Lysimakos, Antigonos’u yenerek bu şehre egemen oldu.Şehiri büyüterek kendi karısının ismini verd:Nicea...Bir çok depremlere sahne olduğu biliniyor.Bugünkü İznik Gölü’nün bulunduğu yerin muhtemelen Basalinapolis şehri olduğu düşünülüyor.325 yılında Büyük Constantinos Roma İmparatorluğu’nın tüm piskoposlarını Nicea daki imparatorluk sarayında 1.Ekümenik Konsül’e (Evrensel Toplantı) çağırdı.Açılıl ve kapanış konuşmasını bizzat kendisi yaptı.7.Ekümenik Konsül 787yılında ikona kırıcılık kargaşasının durgun bir döneminde İmparatoriçe Eğrine tarafından İznik’de toplandı.Ve tarihin değişik evrelerinde birçok olaya şahitlik yapan şehir birçok kez de el değiştiriyor.Anadolu’nun bir çok kenti gibi İznik de 1402 de Timur tarafından yıkıldı. Timur’un bu toprakalrı terketmesinden sonra şehir kendi gerçekçiliğine döndüğünde değişik üretim tarzlarıyla uğraşarak ekonomik yapının güçlenmesine neden oldular. Bu arada İznik’e simge olmuş el sanatları ön plana çıkmakta..Değişik kök boyaları ve bunların kumaşı boyamada kullanılmış,Bursa kumaşı doğmuştur.İznik de seramik üretimi de 18.yy a kadar devam etti.Bir Fransız gezginine göre 1736 yılına kadar devam etmiş fakat kalitenin düşmesi nedeniyle üretim kaybolma noktasına gelmiştir. İznik surlar: İ.Ö 300 civarında Lysimakos tarafından inşa edilen surlardan günümüze hiç bir iz ulaşmamıştır.Roma Tiyatrosu:İ.S 11 ve 12 yy da genç Pülunos tarafından yapılmıştır.Roma Tiyatrosu:İ.S 11 ve 12 yy da genç Pülunos tarafından yapılmıştır. Ayasofya Klisesi:İlk göze çarpan tarihsel bulgulardır. İzniği gezerken kendinizi tarihin detaylarından kurtaramıyorsunuz.Kentin birçok yerindeki tarihin gizli elinin sizi yokladığını düşünüyorsunuz.Tahribata uğramış tarihsel bulguların göze çarpması üzücü bir olay olsa gerek.