DAVET Dörtnala gelip Uzak Asya'dan Akdeniz'e bir kısrak başı gibi uzanan Bu memleket, bizim. Bilekler kan içinde, dişler kenetli, ayaklar çıplak Ve ipek bir halıya benzeyen toprak, Bu cehennem, bu cennet bizim. Kapansın el kapıları, bir daha açılmasın, Yok edin insanın insana kulluğunu, Bu dâvet bizim... Yaşamak bir ağaç gibi tek ve hür Ve bir orman gibi kardeşçesine, Bu hasret bizim... Şiir: Nâzım HİKMET Anlamı: Eşitsizliğin ve sömürünün olmadığı, insanların birbirine kulluk etmediği, barış ve kardeşlik içinde özgürce yaşayacağı ortak bir dünya özlemini anlatır. Bu eser, Ruhi Su, Melike Demirağ, Grup Yorum 'un albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch? v=UvtnpCgTtWs   GÜLÜŞÜN EKLENİR KİMLİĞİME Gün biter gülüşün kalır bende Anılar gibi sürüklenir bulutlar Ömrümüz ayrılıklar toplamıdır Yarım kalan bir şiir belki de. Aykırı anlamlar arayıp durma Güz biter sular köpürür de Kapanmaz gülüşünün açtığı yara Uçurum olur cellat olur her gece Her gece yeniden bir talan başlar Acı ses olur, ses deli bir yağmur Eski bir eylüle gireriz böylece Sığındığım her yer adınla anılır Ben girerim, sokağı devriyeler basar Bir de gülüşün eklenir kimliğime. Şiir: AHMET TELLİ Anlamı: Ayrılığı, geçip giden seneleri, yalnızlığı ve sevilen sahsın silinmeyen izini anlatır. Biten günün ardından akılda kalan gülüşün insanda açtığı hem güzel hem de derin yarayı da anlatır. Bu eser, Selda Bağcan'ın albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=wRpWXZP7Kxo   Deli Kuşun Öttüğü Hey göklere duman durmuş dağlar hey! Değirmenin üstü her gün yel olmaz Dinle ağa, dinle paşa, dinle bey Sen söylersin o susar mı bel olmaz Kızılırmak akar suyun içerler. Aç karnına yurttan yurda göçerler Tarif eylen Köprüsünü geçerler Çamın başı yine kar mı bel olmaz. Olmaz artık olanlar böyle olsun. Yeni çağda mızrak çuvala girsin. Vergi dersin, ümük dersin, can dersin! Verdiler mi aldılar mı bel olmaz. Şiir: Fazıl Hüsnü Dağlarca Anlamı: Ağalara, paşalara ve beylere yapılan çağrılarla halkın yaşadığı yoksulluk ve sömürü düzeni eleştirilir. Dağlar, rüzgârlar ve nehirler gibi doğa unsurları insanın zamana ve kadere direnişinin birer tanığı olarak kullanılır. "Deli kuşun öttüğü" tabiri, engellenemeyen halk sesini, beklenmedik gerçekleri ve gücü elinde tutanların sarsılacağının işaretidir. Bu eser, Rahmi Saltuk, Ahmet Kaya, Selda Bağcan, Grup Yorum' un albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=krh1LB05sq8       BUĞDAYIN TÜRKÜSÜ Halkım ben, parmakla sayılmayan Sesimde pırıl pırıl bir güç var Karanlıkta boy atmaya Sessizliği aşmaya yarayan Ölü, yiğit, gölge ve buz, ne varsa Tohuma dururlar yeniden Ve halk, toprağa gömülü Tohuma durur bir yerde Buğday nasıl filizini sürer de Çıkarsa toprağın üstüne Güzelim kırmızı elleriyle Sessizliği burgu gibi deler de Biz halkız, yeniden doğarız ölümlerle. Şiir:Pablo NERUDA Anlamı: Toprağa düşen tohumun filizlenmesini halkın ezilmişlikten ve karanlıktan kurtulmasını, baskılara, ölümlere ve adaletsizliklere rağmen halkın tükenmeyeceğini, hep yeniden var olacağını vurgular. Bu eser, Yeni Türkü ve Grup Yorum'un albümlerinde beste olarak yerini aldı                                             Link: https://www.youtube.com/watch?v=nCmnthQotNk   GÜLÜMSE Hadi gülümse bulutlar gitsin, İşçiler iyi çalışsın, gülümse Yoksa ben nasıl yenilenirim Belki şehre bir film gelir Bir güzel orman olur yazılarda İklim değişir, Akdeniz olur, gülümse. Sazlarım vardı, ırmaklarım vardı çok. Çakıl taşlarım vardı benim. Ama sen başkasın anlıyor musun? Tut ki karnım acıktı, anneme küstüm. Tüm şehir bana küskün Bir kedim bile yok anlıyor musun? İklim değişir, Akdeniz olur, gülümse. Şiir: Kemal BURKAY Anlamı: Zorluklara, acılara, baskılara ve umutsuzluğa karşı hayata tutunma çabasını, direnci ve geleceğe duyulan inancı dile getirir. Toplumsal kedere karşı bir dirençtir. Aydınlık yarınlara çağrı niteliğindedir. Bu eser, Sezen Aksu ve Rahmi Saltuk'un albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=qgfLk8Uksxo   Bir Ayrılık Bir Yoksulluk Bir Ölüm Vara vara vardım ol kara taşa. Hasret kodun beni kavim kardaşa. Sebep gözden akan bu kanlı yaşa Bir ayrılık, bir yoksulluk, bir ölüm. Nice sultanları tahttan indirdi. Nicesinin gül benzini soldurdu. Nicelerin gelmez yola gönderdi Bir ayrılık, bir yoksulluk, bir ölüm. Karac'oğlan der ki kondum göçülmez Acıdır ecel şerbeti içilmez. Üç derdim var birbirinden seçilmez Bir ayrılık, bir yoksulluk, bir ölüm. Şiir: Karacaoğlan Anlamı:İnsanın belini büken, yaşamın en büyük üç derdini anlatmaktadır. Bu üç kavram; sultanları tahttan indirir, insanın içini yakan ve geri dönüşü olmayan birer kader ortağı olarak yaşımın acı ve geçici yönünü ortaya koymaktadır. Bu eser, Ersen ve Dadaşlar'ın albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=3N-3SS6Tk1c     HAPİSHANE ŞARKISI -5- Başın öne eğilmesin Aldırma gönül, aldırma Ağladığın duyulmasın, Aldırma gönül, aldırma. Dışarda deli dalgalar Gelip duvarları yalar; Seni bu sesler oyalar, Aldırma gönül, aldırma. Görmesen bile denizi, Yukarıya çevir gözü: Deniz gibidir gökyüzü; Aldırma gönül, aldırma. Dertlerin kalkınca şaha Bir küfür yolla Allaha Görecek günler var daha; Aldırma gönül, aldırma Kurşun ata ata biter Yollar gide gide biter; Ceza yata yata biter; Aldırma gönül, aldırma. Şiir:Sabahattin ALİ Anlamı: Müziğimizde ve edebiyatımızda "Aldırma Gönül" olarak bilinir. Felsefi bir kabulleniş ile umudu, direnci ve sabrı dile getirir. Bu eser, Kerem Güney, Ruhi Su, Rahmi Saltuk, Edip Akbayram, Selda Bağcan'ın albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=psuDF9gsqXo   ANADOLU Beşikler vermişim Nuh'a Salıncaklar, hamaklar, Havva Ana'n dünkü çocuk sayılır, Anadoluyum ben, Tanıyor musun ? Utanırım, Utanırım fıkaralıktan, Ele, güne karşı çıplak... Üşür fidelerim, Harmanım kesat. Kardeşliğin, çalışmanın, Beraberliğin, Atom güllerinin katmer açtığı, Şairlerin, bilginlerin dünyalarında, Kalmışım bir başıma, Bir başıma ve uzak. Biliyor musun ? Binlerce yıl sağılmışım, Korkunç atlılarıyla parçalamışlar Nazlı, seher-sabah uykularımı Hükümdarlar, saldırganlar, haydutlar, Haraç salmışlar üstüme. Ne İskender takmışım, Ne şah ne sultan Göçüp gitmişler, gölgesiz! Selam etmişim dostuma Ve dayatmışım... Görüyor musun ? Nasıl severim bir bilsen. Köroğlu'yu, Karayılanı, Meçhul Askeri... Sonra Pir Sultanı ve Bedrettini. Sonra kalem yazmaz, Bir nice sevda... Bir bilsen, Onlar beni nasıl severdi. Bir bilsen, Urfa'da kurşun atanı Minareden, barikattan, Selvi dalından, Ölüme nasıl gülerdi. Bilmeni mutlak isterim, Duyuyor musun ? Öyle yıkma kendini, Öyle mahzun, öyle garip... Nerede olursan ol, İçerde, dışarda, derste, sırada, Yürü üstüne - üstüne, Tükür yüzüne celladın, Fırsatçının, fesatçının, hayının... Dayan kitap ile Dayan iş ile. Tırnak ile, diş ile, Umut ile, sevda ile, düş ile Dayan rüsva etme beni. Gör, nasıl yeniden yaratılırım, Namuslu, genç ellerinle. Kızlarım, Oğullarım var gelecekte, Herbiri vazgeçilmez cihan parçası. Kaç bin yıllık hasretimin koncası, Gözlerinden, Gözlerinden öperim, Bir umudum sende, Anlıyor musun? Şiir: Ahmed ARİF Anlamı:Anadolu'nun kurak, sert doğasını ve bu coğrafyada ömür tüketen yoksul, çilekeş insanların hayat şartlarını gözler önüne serer. Toprakların gördüğü zulümleri, tarihi acıları, halkın asırlar boyunca maruz kaldığı haksızlıkları ve sömürüyü dile getirir. Çaresizliğin ortasında dahi diri tutulan başkaldırı ruhunu, kardeşliği, yarınlara duyulan inancı ve büyük bir insan sevgisini anlatır. Bu eser, Grup Dalga'nın albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=--NsZ985HsI     GELDİ GEÇTİ ÖMRÜM BENİM Geldi geçti ömrüm benim / şol yel esip geçmiş gibi Hele bana şöyle gelir / bir göz açıp yummuş gibi . İşbu söze Hak tanıktır / bu can gövdeye konuktur Bir gün ola çıka gide / kafesten kuş uçmuş gibi. Miskin adem oğulları / ekinlere benzer gider Kimi biter kimi yiter / yere tohum saçmış gibi. Bu dünyada bir nesneye / yanar içim göynür özüm Yiğit iken ölenlere / gök ekini biçmiş gibi. Bir hastaya vardın ise / bir içim su verdin ise Yarın orda karşı gele / Hak şarabın içmiş gibi . Yunus Emre bu dünyada / iki kişi kalır derler Meğer Hızır, İlyas ola / abıhayat içmiş gibi . Şiir:Yunus Emre Anlamı: Yaşamın ne kadar kısa olduğunu anlatır. Dünyanın kalıcı olmadığını ve insan hayatının bir göz kırpma anı kadar hızlı geçtiğini söyler. Bu eser, Ruhi Su,Zülfü Livaneli,Kızılırmak albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=p0A6S_3h5UE   UYUR İDİK UYARDILAR Uyur idik uyardılar Diriye saydılar bizi Koyun olduk ses anladık Sürüye saydılar bizi. Sürülüp kasaba gittik Kanarada mekan tuttuk Seri Hakk'a teslim ettik Ölüye saydılar bizi. Halimizi hal eyledik Yolumuzu yol eyledik Her çiçekten bal eyledik Arıya saydılar bizi. Pir divanına dizildik Aşk defterine yazıldık Bal olduk şerbet ezildik Doluya saydılar bizi. Pir Sultan Abdal'ım şunda Çok keramet var insanda O cihanda bu cihanda Ali'ye saydılar bizi. Şiir:Pir Sultan ABDAL Anlamı: İnsanın dünya işlerine dalıp gerçeği bilmediği, manevi olarak uykuda veya cahil olduğu zamanı gösterir. Pirin yol göstermesi ile bu uykudan uyandırıldığını ifade eder.Gerçek hayatın nefse uymak değil, hakikati bilmek olduğunu anlatır. Bu eser: Ruhi Su,Rahmi Saltuk,Musa Eroğlu Kızılırmak albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=oM-qCSlwBKg     Kadınlar Üç etekli ak pusulu türkü bakışlı Kadınlar yürüyor dağlara doğru Leylak moru gül kurusu dağlara doğru Özlemlerle acılarla bir Anadolu Sivas'lımı Urfa'lımı bilemem gayri Kadınlar kadınlar dağlara doğru. Çalı çırpı sıla gurbet dağlara doğru Sarı sıcak ak cibinlik dağlara doğru Ordu ordu çekip gider ay çiçekleri Bakma Turaç bakma bana bakma el gibi Bilemezler avcının kim olduğunu Sezmişler düşmanın kokusunu. Kadınlar kadınlar dağlara doğru. Özlemlerle acılarla bir Anadolu Bu sıtmalı gecelere bu beşikleri Bakma Turaç bakma bana bakma el gibi. Şiir:Hasan Hüseyin Korkmazgil Anlamı: Anadolu kadınlarının çile dolu yaşamlarını, dirençlerini sezgilerini ve hak arayışlarını destansı bir şekilde anlatır. Yoksulluğun ve acıların orta yerinde onuruyla ayakta kalan Anadolu insanın, dizelerle resmini çizer. Bu eser: Ahmet Kaya'nın albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=MsR7cRd4JIM   SAN Kırmızı bir kuştur soluğum Kumral göklerinde saçlarının Seni kucağıma alıyorum Tarifsiz uzuyor bacakların. Kırmızı bir at oluyor soluğum Yüzümün yanmasından anlıyorum. Yoksuluz gecelerimiz çok kısa Dörtnala sevişmek lazım. Şiir:Cemal SÜREYA Anlamı:Aşkı, tutkuyu ve bedensel çekimi yoğun bir erotik istekle dile getirir. Sevgilinin varlığı karşısında duyduğu heyecanı ve fiziksel yakınlığı etkileyici sanatsal ifadelerle anlatır. Bu eser: Manuş Baba'nın albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=fToi_OGjhbM   SELÂM OLSUN Selâm olsun bizden güzel dünyaya Bahçelerde hâlâ güller açar mı? Selâm olsun sonsuz güneşe, aya Işıklar, gölgeler suda oynar mı? Hepsi güzeldi kar, tipi, fırtına Günlerin geçişi ardı ardına. Hasretiz bir kanat şakırtısına Mavi gökte kuşlar yine uçar mı? Uzak, çok uzağız şimdi ışıktan, Çocuk sesinden, gül ve sarmaşıktan, Dönmeyen gemiler olduk açıktan, Adımızı soran, arayan var mı?... Şiir: Ahmet Hamdi TANPINAR Anlamı: Ölümden sonra hayata ve dünyadaki güzelliklere duyulan derin özlemi dile getirir. Bu eser: Sevinç Eratalay'ın albümünde beste olarak yerini aldı. Link:https://www.youtube.com/watch?v=kSZ6Kb7SgfU     PENCERE Pencereyi kapama gök dolabilir içeri sen neyi görebilirsin ıslak bir bulutun ağışını mı? pencereyi kapama kuş dolabilir içeri sen neyi taşıyabilirsin kırık bir dalın yükünü mü? Pencereyi aç soluğun çıksın dışarı sen büyütmedin mi ciğerinde onu Kokusu hayatı yıkasın diye. Pencereyi aç sesin sarsın dünyayı duyulur elbet ta ötelerden Yürek kendini tanır. Şiir:Arkadaş Zekai ÖZGER Anlamı:İnsanın dış dünya, doğa ve hayatla kurduğu doğal bağı dile getirir. Sesin dünyayı sarmasını ve uzaklardan duyulmasını ister. İnsanın ancak dış dünyaya açıldığında kendi yüreğini ve özünü fark edeceğini söyler. Bu eser: Sadık Gürbüz'ün albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=2ZXQKw49ZF4     Abbas Haydi abbas, vakit tamam; Akşam diyordun işte oldu akşam. Kur bakalım çilingir soframızı; Dinsin artık bu kalp ağrısı. Şu ağacın gölgesinde olsun; Tam kenarında havuzun. Aya haber Sal çıksın bu gece; Görünsün şöyle gönlümce. Bas kırbacı sihirli seccadeye, Göster hükmettiğini mesafeye Ve zamana. Katıp tozu dumanı, Var git, Böyle ferman etti Cahit, Al getir ilk sevgiliyi Beşiktaş'tan; Yaşamak istiyorum gençliğimi yeni baştan. Şiir:Cahit Sıtkı Tarancı Anlamı: Yaşamın sonuna yaklaşılmasını yaşlılığı ,ölüm vaktinin geldiğinin kabul edilmesini anlatır. Hayat yolculuğunun sona erişini hüzünlü, sakin ve kabullenici bir ses tonuyla dile getirir. Bu eser: Hüsnü Arkan ve Fatih Kısaparmağın albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=0TbOkQZ8uSY   KUŞLU GAZEL Koyup zarfın içine, üstünü acıyla pulladım Sana bir sevinçlik menevişli kuş yolladım. Son kuşlarımdı bunlar, dedim telef olmasın Geçti artık göğsümde kuş barınmaz anladım. Esti rüzgâr bozuk bozuk, örselendi yüreğim Eksik gedik nem varsa ezberden tamamladım. Bende sönen şavkıması sürsün diye yaşamın Bu kuşları senin için gözlerimde sakladım. Kim sürmüş Altıok Metin dünyanın sefasını Kirletilmiş bir zamanı yürürken adım adım. Şiir: Metin ALTIOK Anlamı: Tükenmişlik, derin bir yalnızlık, hayata veda edişi ve geride kalanlara son bir umut bırakma gayretini anlatır. Geleneksel gazel formuna modern bir hüzün yükleyerek içindeki acıyı ve yaşamın sönen ışığını yansıtır. Bu eser: Mazlum Çimen ‘in albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=3DoopTvB6Jk   Dağlara Gel Başına bir hal gelirse Dağlara gel dağlara gel Seni saklar vermez ele Dağlara gel dağlara gel. Bu canım aşka düşeli Aşk odu ile pişeli Yeşil dağlar benefşeli Dağlara gel dağlara gel. Rakibe miktarın bildir Yanına civanlar uydur Zamane dostundan yeğdir Dağlara gel dağlara gel. Gevheri düşmüş dillere Diyar-ı gurbet illere Billahi vermem ellere Dağlara gel dağlara gel. Şiir: Gevheri Anlamı: Baskıya, zulüme ve haksızlığa karşı çıkan mazlumların doğadan destek alışını söyler. Bununla birlikte ezeli bir aşkın cefasını da anlatır. Bu eser: Grup Yorum ve Songül Karlı'nın albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=fiwMPcc2338   Avşar Elleri Kalktı göç eyledi Avşar elleri Ağır ağır giden eller bizimdir Arap atlar yakın eyler ırağı Yüce dağdan aşan yollar bizimdir. Belimizde kılıcımız kirmani Taşı deler mızrağımın temreni Hakkımızda devlet vermiş Fermanı Ferman padişahın dağlar bizimdir. Dadaloğlum yarın kavga kurulur Öter tüfek davlumbazlar vurulur Nice koç yiğitler yere serilir Ölen ölür kalan sağlar bizimdir. Şiir: Dadaloğlu Anlamı: Türkmen/Avşar aşiretlerinin zorunlu yerleşik hayata geçirme politikasına karşı duyduğu tepkiyi, göç yollarındaki sıkıntıları ve boyun eğmeyen aşiretin özgürlük mücadelesini anlatır. Bu eser: Muharrem Ertaş,Ruhi Su,Tülay German Cem Karaca, Ferhat Tunç, Grup Yorum’un albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=jPo4oQgLeA4   ANI Bir çift güvercin havalansa Yanık yanık koksa karanfil Değil bu anılacak şey değil Apansız geliyor aklıma. Neredeyse gün doğacaktı Herkes gibi kalkacaktınız. Belki daha uykunuz da vardı Geceniz geliyor aklıma Sevdiğim çiçek adları gibi Sevdiğim sokak adları gibi Bütün sevdiklerimin adları gibi Adınız geliyor aklıma. Rahat döşeklerin utanması bundan Öpüşürken bu dalgınlık bundan Tel örgünün deliğinde buluşan Parmaklarınız geliyor aklıma. Nice aşklar arkadaşlıklar gördüm Kahramanlıklar okudum tarihte Çağımıza yakışan vakur, sade Davranışınız geliyor aklıma Bir çift güvercin havalansa Yanık yanık koksa karanfil Değil unutulur şey değil Çaresiz geliyor aklıma. Şiir : Melih Cevdet ANDAY Anlamı: Haksızlığa uğrayanları, masum insanları, barış özlemini ve insani duyarlılığı dile getirir. Barışa, saflığa ve masumiyete seslenir.Haksız yere harcanan hayatların bıraktığı derin üzüntüyü ve toplumsal hafızayı da yansıtır.Zulme karşı duyulan vicdani rahatsızlığı , haksızlıkları unutmama çabasını yalın ve vurucu bir dille anlatır. Bu eser: Zülfü livaneli'nin albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=xvM4bif6k48   BEDAVA Bedava yaşıyoruz, bedava; Hava bedava, bulut bedava; Dere tepe bedava; Yağmur çamur bedava; Otomobillerin dışı, Sinemaların kapısı, Camekanlar bedava; Peynir ekmek değil ama Acı su bedava; Kelle fiyatına hürriyet, Esirlik bedava; Bedava yaşıyoruz, bedava. Şiir: Orhan Veli Kanık Anlamı: Doğanın sunduğu sınırsız güzelliklerin karşısında insanın en temel yaşamsal ihtiyaçları ve özgürlük gibi en yüce değerler için ödediği ağır bedelleri mizahi ve eleştirel bir dille anlatır. Doğanın unsurları herkes için eşit ve ücretsiz olduğu vurgulanır. Temel gıdaya ve suya bile ulaşmanın zorluğu da dillendirilir. Yoksul halkın ezilmişliği anlatılır. Gerçek özgürlüğün çok pahalı olduğu, köleliğin ise insana ücretsiz sunulduğu ifade edilir. Bu eser: Cem Karaca'nın albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=XeYPYlP8DmM   66. SONE Vazgeçtim bu dünyadan tek ölüm paklar beni, Değmez bu yangın yeri, avuç açmaya değmez. Değil mi ki çiğnenmiş inancın en seçkini, Değil mi ki yoksullar mutluluktan habersiz, Değil mi ki ayaklar altında insan onuru, O kızoğlan kız erdem dağlara kaldırılmış, Ezilmiş, horgörülmüş el emeği, göz nuru, Ödlekler geçmiş başa, derken mertlik bozulmuş, Değil mi ki korkudan dili bağlı sanatın, Değil mi ki çılgınlık sahip çıkmış düzene, Doğruya doğru derken eğriye çıkmış adın, Değil mi ki kötüler kadı olmuş Yemen' e Vazgeçtim bu dünyadan, dünyamdan geçtim ama, Seni yalnız komak var, o koyuyor adama. Şiir:William SHAKESPEARE Anlamı: Dünyadaki adaletsizliklerden, yozlaşmadan ve haksızlıklardan duyulan derin bıkmışlığı, ruhsal tükenişi ve ölüm arzusunu anlatır.Liyakatsiz insanların hak etmedikleri yerlere gelmesini ve dürüstlüğün yok sayılmasını tenkit eder. Erdemin, inancın, emeğin ve sanatın ezilip hor görülmesine dikkat çeker .Bu düzene karşı duyulan isyanın "tek çaresinin ölüm olduğu" düşüncesini işler. Her şeyden vazgeçip gitmek istese de, geride bırakacağı sevgilisinin yalnız kalacak olmasından duyduğu üzüntüyü de dile getirir. Bu eser: Ezginin Günlüğü, Efkan Şeşen'in albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link : https://www.youtube.com/watch?v=rqqTSjJbOnI   ASIL ADALET İnsanlarda tek sıcak kanun, üzümden şarap yapmaları, kömürden ateş yapmaları, öpücüklerden insan yapmalarıdır. İnsanlarda tek zorlu kanun, savaşlara, yoksulluğa karşı kendilerini ayakta tutmaları, ölüme karşı yaşamalarıdır. İnsanlarda tek güzel kanun, suyu ışık yapmaları, düşü gerçek yapmaları, düşmanı kardeş yapmalarıdır. Hep var olan kanunlardır bunlar, bir çocukcağzın tâ yüreğinden başlar, yayılır, genişler, uzar gider ta akla kadar. Şiir: Paul ELUARD Anlamı: İnsanın doğayı dönüştürme gücünü, üretkenliğini, sevgiyi ve yaşam yaratma mucizesini anlatır. İnsanın asıl adaletinin ve büyüklüğünün; yıkmakta değil, doğadan ilham alıp hayatı güzelleştirmekte ve sevgi üretmek olduğuna vurgu yapar.Bu eser: Arif Kemal'in albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=pmRfWFyytTU   Kendine Benim İçin Gül Ver (Sensizlikle flört etmeyi sen değil, sensizlik bilir; sesi ses, sessizliği sensizlik bilir…) Korkma, sana aşkı öğretmeyen kendinin ellerinden tut! Çok ağrımış kendinin, siyah ve ayaz kendinin. Hep avuttuğum düşler için bana bir gül ver... Bak, Palandöken dağlarında karlar erimiş, teknelerle kol kola bir bahar sulara inmiş; dağlar için, sular için bana bir gül ver. Bir gül ver söküldüğüm günler için -ve önce kendinin ellerinden tut.- Kendimin ellerinden tutunca, içimden nehirler gibi akmak geliyor; yollara çıkmak, yolculuklara bakmak geliyor. Geberesiye içip salaş meyhanelerde, buralardan böyle ceketsiz kaçmak geliyor… Tutunca kendimin ellerinden, pusulasız gemilerde yatmak; yaşlı ve şefkatli bir azizenin koynunda sabaha dek kıpırtısız susmak geliyor… Sevgilim, iyi insan, tutunca ellerimden, ömrümün içinden akmak geliyor... (Sessizlik sensizliği ezbere bilir; sensizlik her şeyi bilir...) Korkma, sana aşkı öğretmeyen kendinin ellerinden tut; sonra bana aşkı öğretmeyen kendimin ellerinden... Bak, yıllarım sırılsıklam/ yağmurlar giymiş, günlerin avlusuna yeni yeni çocuklar inmiş; dağlar için, sular için bana bir gül ver. Avuttuğum düşler için bana bir gül. Bir gül pusulasız gemiler, sökülmüş günler için... (Ben bütün yeşillerimi inatçı ayazlara çaldırdım; sen kendinin ellerinden tut ve kendine benim için bir gül ver.) Kendine bir gül(ü) ver. Şiir:Yılmaz Odabaşı Anlamı: Ayrılık acısı, yalnızlık, hüzün ve insanın kendi içine dönerek kendini teselli etmesini anlatır. Sevilen kişinin ayrılmasıya üzülen insanın, kendi yaralarını kendisinin sarmak zorunda olduğunu anlamasını olgunlaşmasını ve kabullenişini dile getirir. Bu eser Onur Akın'ın albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=-nPvAN76c0g   LAVİNİA Sana gitme demeyeceğim Üşüyorsun ceketimi al Günün en güzel saatleri bunlar Yanımda kal. Sana gitme demeyeceğim Gene de sen bilirsin Yalanlar istiyorsan yalanlar söyleyeyim İncinirsin. Sana gitme demeyeceğim Ama gitme Lavinia Adını gizleyeceğim Sen de bilme Lavinia. Şiir:Özdemir ASAF Anlamı: Karşılıksız bir aşkın, çaresizliğini, gururunu ve bir ayrılık ihtimalinin yarattığı derin korkuyu anlatır.Aşkın en çaresiz halini de özetler. Bu eser, feridun Düzağaç'ın albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=E5E77TGhuhY   İSTANBUL TÜRKÜSÜ Kasımpaşa kıyıları tersane Bir kız sevdim alimallah bir tane Herdem sevdalıya kız mız bahane Top çiçeğim deste gülüm Canım İstanbullum. Aman aman bahane. Gittim baktım şıkır şıkır Balıkpazarı Üç tek attım sarhoş oldum ayak üzeri Üç doluya üç tanecik badem şekeri Top çiçeğim deste gülüm Canım İstanbullum Aman aman badem şekeri. Şiir:OKTAY RİFAT HOROZCU Anlamı: Kasımpaşa kıyılarından yola çıkarak günlük hayatın içinden samimi bir sevda hikayesini ve yerel atmosferini dile getirir. Bu eser, Edip Akbayram'ın albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=CsvYtcMZSLQ   ÇİÇEKLERİ UMUDUMUZUN Çok olun, çocuklar, çok olun, yüzlerce olun, binlerce olun, onbinlerce. Daha çok olun, daha çok olun, yapraklar kadar, balıklar kadar çok olun. Bu dünya ne tek tek yaşamakta, bu dünya ne rakının, ne şarabın içinde, bu dünya ne parada, ne pulda, ne kalleşlikte, ne zulümde. Bu dünya aşkın içinde, alın terinde. Çok olun, çocuklar, çok olun, el ele verin, çocuklar, el ele, yaşayın dünyayı doya doya, açın kapıları, camları güneşe, ne yeise kapılın, ne korkuya, çok olun, çocuklar, çok olun, el ele verin, çocuklar, el ele. Mutlu olmak varken bu dünyada, geceler geldi dayandı kapımıza, olduk acımızla sarmaş dolaş, bekledik düşümüzle koyun koyuna. Çok olun, çocuklar, çok olun, yapraklar kadar, balıklar kadar çok olun, el ele verin, çocuklar, el ele, bütün gündüzler sizin olsun, yaşayın dünyayı doya doya. Çocuklar, çiçekleri umudumuzun. Şiir. A.KADİR Anlamı: Umut, dayanışma ve yaşam sevgisini işler. Çocuklara yapraklar ve balıklar gibi çok olmalarını, binlere ve on binlere ulaşmalarını söyler. Dünyanın para, zulüm veya kalleşlikte değil; aşkta ve alın terinde saklı olduğunu vurgular. Kapıların ve camların güneşe açılmasını, korkuya ve karamsarlığa yer yok der. Bu eser, Metin Özülkü ve Edip Akbayram'ın albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=VFF6Y5I4Ubs   TÜRKÜLER DOLUSU Kirazın derisinin altında kiraz, Narın içinde nar, Benim yüreğimde boylu boyunca Memleketim var. Canıma ciğerimedek işlemiş Canıma ciğerime, Sapına kadar. Elma dalından uzağa düşmez, Ne yana gitsem nafile. Memleketin hali gözümden gitmez Binbir yerimden bağlanmışım, Bundan ötesine aklım ermez. Yerliyim yerli olmasına ilmik ilmik, damar damar Yerliyim. Bir dilim Trabzon peyniri, Bir avuç tiftik, Bir çimdik çavdar, Bir tutam Şile bezi gibi, Dişimden tırnağıma kadar Ressamım. Yurdumun taşından toprağından sürüp gelir nakışlarım, Taşıma toprağıma toz konduranın Alnını karışlarım. Şairim şair olmasına, Canım kurban şiirin gerçeğine, hasına. İçerisine insan kokusu sinmiş mısralara vurgunum, Bıçak gibi kemiğe dayansın yeter, Eğri büğrü, kör topal kabulüm. Şairim, Zifiri karanlıkta gelse şiirin hası, Ayak seslerinden tanırım. Ne zaman bir köy türküsü duysam, Şairliğimden utanırım. Şairim, Şiirin gerçeğini köy türkülerimizde bulmuşum, Türkülerle yunmuş yıkanmış dilim, Onlarla ağlamış, onlarla gülmüşüm. Hey hey, yine de hey hey, Salınsın türküler bir uçtan bir uca, Evelallah hepsinde varım, Onlar kadar sahici, Onlar kadar gerçek, insancasına, erkekçesine, Bana bir bardak su dercesine, Bir türkü söylemeden gidersem yanarım. Ah bu türküler, Türkülerimiz, Ana südü gibi candan, Ana südü gibi temiz. Türkülerde tüter dağ dağ, yayla yayla Köyümüz, köylümüz, memleketimiz. Ah bu türküler, köy türküleri, Dilimizin tuzu biberi, Memleket ahvalini onlardan sor, Kitaplarda değil, türkülerde ara Yemen'i, Öleni, kalanı, gidip gelmeyeni.. Ben türkülerden aldım haberi. Ah bu türküler, köy türküleri, Mis gibi insan kokar mis gibi toprak, Hilesiz hurdasız, çırıl çıplak, Dişisi dişi, erkeği erkek, Kaşı kaş gözü göz yarası yara, Bıçağı bıçak. Ah bu türküler, köy türküleri, Karanlık kuyularda açılmış çiçekler gibi, Kiminin reyhasından geçilmez, Kimi zehir kimi zemberek gibi. Ah bu türküler, köy türküleri, Olgun bir karpuz gibi yarılır içim, Kan damlar ucundan, mürekkep değil. İşte söz, işte ses, işte biçim: Uzun kavak gıcım gıcım gıcılar İliklerine kadar işlemiş sızı, Artık iflah olmaz bu kavak ağacı, Bu türkünün yüreğinde sancı var. Ah bu türküler, köy türküleri, Ne düzeni belli, ne yazanı, Altlarında imza yok ama İçlerinde yürek var. Cennet misali sevişen, Cehennemler gibi dövüşen, Bir çocuk gibi gülüp Mağaralar gibi inleyen. Nasıl unutur nasıl Ömründe bir defa Kâzım'ın türküsünü dinleyen. Şiir:Bedri Rahmi Eyüboğlu Anlamı: Anadolu halk kültürüne, türkülerin özüne ve yerli sanata duyulan derin sevgiyi anlatır. Türküleri sadece bir müzik veya söz olarak değil, Anadolu'nun yaşayan kalbi ve hafızası olarak görür. Tıpkı meyvelerin özü gibi, insanımızın özünün de türkülerle bir olduğunu ifade eder. Bu eser, Sümer Ezgi'nin albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=wXqFNu5vkTg   Bekle Buğday Tanesi Bekle kar altında kalan buğday tanesi Yine onun sularıyla yeşereceksin Gözyaşları çare değil ağlama, büyü. Başını dik tutabilirsen boy vereceksin. Korku kar eylemez bir kez yola düşene Sen bir aşkın içindesin, yaşayacaksın Dört yanını börtü böcek sarsa ne çıkar Toprağa sıkı sarıl Başedeceksin. Her yanında allı morlu güller açar türlü türlü Bu fırtına dünden belli Başedeceksin. Şiir.İbrahim KARACA Anlamı: Zorluklar, baskılar ve kış/fırtına gibi zor dönemler karşısında gösterilen sabrı, direnci ve umut dolu bir yeniden doğmayı anlatır. Bu eser, Mehmet Gümüş,Yavuz Bingöl,İlkay Akkaya'nın albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=BQRToofCNVU   AYDIN MISIN Kilim gibi dokumada mutsuzluğu Gidip gelen kara kuşlar havada Saflar tutulmuş top sesleri gerilerden Tabanında depremi kara güllelerin Duymuyor musun? Kaldır başını kan uykulardan Böyle yürek böyle atardamar Atmaz olsun. Ses ol ışık ol yumruk ol. Karayeller başına indirmeden çatını Sel suları bastığın toprağı dönüm dönüm Alıp götürmeden büyük denizlere Çabuk ol. Tam çağı işe başlamanın doğan günle Bul içine tükürdüğün kitapları yeniden Her satırında buram buram alın teri Her sayfası günlük güneşlik Utanma suçun tümü senin değil Yırt otuzunda aldığın diplomayı Alfabelik çocuk ol. Yollar kesilmiş alanlar sarılmış Tel örgüler çevirmiş yöreni Fırıl fırıl alıcı kuşlar tepende Benden geçti mi demek istiyorsun Aç iki kolunu iki yanına Korkuluk ol . Şiir:Rıfat Ilgaz Anlamı:Toplumsal sorunlar, haksızlıklar ve zorluklar karşısında sessiz kalan, fildişi kulesinden inmeyen veya sorumluluktan kaçan ve aydın geçinenleri eleştirir. Gerçek aydın olmanın yalnızca bilmekle değil; halkın acısına ortak olmakla, cesaretle mücadele etmekle ve sorumluluk üstlenmekle mümkün olacağı vurgulanır.Aydın kişinin halkın dertlerinden, yoksulluğundan ve mücadelesinden ayrı düşmemesi gerektiği anlatılır.Ülke zorluk içindeyken aydının kenara çekilemeyeceği, aksine ses çıkarmasının gerekli olduğu söylenir. Konforunu bozmamak için susan, olayları sadece izlemekle yetinen kişilere uyarı yapar ve hesapta sorar.Okura ve aydınlara bir vicdan muhasebesi yaptırır.Sanatın ,aydının halkın sınıf bilincinde ve hak arayışında öncü olması gerektiği dizelerde yerini bulur. Bu eser, Suavi'nin albümünde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=tGU6UcNj818   İŞÇİ MARŞI Hava döndü işçiden işçiden esiyor yel Dumanı dağıtacak yıldız-poyraz başladı Bahar yakın demek ki mevsim böyle kışladı Bu fırtına yarınki sütlimanlara bedel Hava döndü işçiden, işçiden esiyor yel. Tekliyor işte çağın çarkına okuyan çark Ve durdu muydu birgün bu kör, avara kasnak Bir zincir yitirenler bir dünya kazanacak Sen de o dünyadansın sınıfın bil safa gel Hava döndü işçiden, işçiden esiyor yel. Köylükler uykusunda döndü dönüyor sola Güne bakıyor bebek büyüyen yumruğuyla Başaklar gövderdi bak başkoydular bu yola Şaltere uzanıyor allaha açılmış el Hava döndü işçiden, işçiden esiyor yel. Şiir:Can YÜCEL Anlamı:İşçi sınıfının direnişini, mücadelesini ve geleceğe dair umudunu anlatır. Zorlu günlerin ardından gelecek özgürlük ve adalet günleri müjdeleyen devrimci tavrı vurgular. Toplumsal ve siyasi gücün artık emekçilerin eline geçmeye başladığı belirtilir. İşçilerin birliği ve mücadelesinin karanlığı dağıtacağı çoşkulu bir dille yansıtılır. Bu eser, Yeni Türkü, Kutup yıldızı'nın albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=JYyLydgnt_g   YERYÜZÜ AŞKIN YÜZÜ OLUNCAYA DEK Aşksız ve paramparçaydı yaşam bir inancın yüceliğinde buldum seni bir kavganın güzelliğinde sevdim. bitmedi daha sürüyor o kavga ve sürecek yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek! Aşk demişti yaşamın bütün ustaları aşk ile sevmek bir güzelliği ve dövüşebilmek o güzellik uğruna. işte yüzünde badem çiçekleri saçlarında gülen toprak ve ilkbahar. sen misin seni sevdiğim o kavga, sen o kavganın güzelliği misin yoksa... Bir inancın yüceliğinde buldum seni bir kavganın güzelliğinde sevdim. bin kez budadılar körpe dallarımızı bin kez kırdılar. yine çiçekteyiz işte yine meyvedeyiz bin kez korkuya boğdular zamanı bin kez ölümlediler yine doğumdayız işte, yine sevinçteyiz. bitmedi daha sürüyor o kavga ve sürecek yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek! Geçtiğimiz o ilk nehirlerden beri suyun ayakları olmuştur ayaklarımız ellerimiz, taşın ve toprağın elleri. yağmura susamış sabahlarda çoğalırdık törenlerle dikilirdik burçlarınıza. türküler söylerdik hep aynı telden aynı sesten, aynı yürekten dağlara biz verirdik morluğunu, henüz böyle yağmalanmamıştı gençliğimiz... Ne gün batışı ölümlerin üzüncüne ne tan atışı doğumların sevincine ey bir elinde mezarcılar yaratan, bir elinde ebeler koşturan doğa bu seslenişimiz yalnızca sana yaşamasına yaşıyoruz ya güzelliğini bitmedi daha sürüyor o kavga ve sürecek yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek! Saraylar saltanatlar çöker kan susar birgün zulüm biter. menekşelerde açılır üstümüzde leylaklarda güler. bugünlerden geriye, bir yarına gidenler kalır bir de yarınlar için direnenler... Şiirler doğacak kıvamda yine duygular yeniden yağacak kıvamda. ve yürek, imgelerin en ulaşılmaz doruğunda. ey herşey bitti diyenler korkunun sofrasında yılgınlık yiyenler. ne kırlarda direnen çiçekler ne kentlerde devleşen öfkeler henüz elveda demediler. bitmedi daha sürüyor o kavga ve sürecek yeryüzü aşkın yüzü oluncaya dek! Şiir: -Adnan Yücel Anlamı: Toplumsal mücadeleyi, umudu ve faşizme karşı direnişi anlatır. Karanlığa karşı bir başkaldırı niteliği taşır. Aşkı, insanlık, özgürlük ve adalet mücadelesiyle birleştirir. Dünyayı güzelleştirme çabası ve bu uğurda verilen mücadele , aşkın en yüce hali olarak tanımlanır.Baskılara, ölümlere ve zulme karşı asla teslim olmama düşüncesi de işlenir. Toplumsal hareketlerin ve özgürlük inancının her türlü baskıya rağmen yok edilemeyeceğini, aksine her seferinde yeniden doğduğu anlatılır. Dünyadaki sömürü, zulüm ve adaletsizlik son bulup yeryüzü tamamen sevginin, eşitliğin ve özgürlüğün egemen olduğu bir yer haline gelene kadar bu mücadelenin süreceğini ilan eder. Bu eser, Mehmet Celal, Grup Dalga'nın albümlerinde beste olarak yerini aldı. Link: https://www.youtube.com/watch?v=ZBTjhAD1U4c   Özgür Karakaya ozgur694@hotmail.com